Dostępność i użyteczność stron internetowych

Użyteczność stron internetowych (web usability) i dostępność to dla wielu programistów obce pojęcia. Funkcjonalna, użyteczna strona internetowa to taka, z której użytkownicy, a nie twórcy - programiści umieją korzystać. Użyteczność ma ogromne znaczenie w przypadku stron komercyjnych - np. sklepów. Jeżeli coś będzie dla klienta niezrozumiałe, albo nie znajdzie dostępnego w ofercie produktu, to nie dokona zakupu.

Użyteczność stron www związana jest z:

  • Wyglądem strony
  • Rozmieszczeniem poszczególnych elementów na stronie
  • Nawigacją po stronie
  • Obsługą błędów i problemów
  • Budową formularzy, interfejsu np. przedstawiającego informacje o produkcie itd.
  • Zastosowanymi technologiami
Problemy w użyteczności strony internetowej wynikają z tego że twórca zna swoją stronę, zna technologię, natomiast użytkownik zazwyczaj będzie laikiem jeżeli chodzi o tworzenie stron internetowych i nie będzie zainteresowany "myśleniem" co i jak zrobić na danej stronie. Użyteczność bada się właśnie obserwując zachowania użytkownika wykonującego określone polecenia. Należy także uwzględnić że użytkownik witryny może mieć jakieś ograniczenia - np. wadę wzroku. Możliwością korzystania ze strony przez osoby z różnymi problemami, czy też za pomocą różnych przeglądarek z różną konfiguracją (dostępność), jest ściśle związana ze skutecznością strony (użyteczność).

Jak tworzyć użyteczne strony internetowe?

Nie ma na to całkowicie pewnego rozwiązania. Można stworzyć serwis zgodnie z zasadami użyteczności, lecz przy większych projektach konieczne może okazać się przeprowadzenie badań użyteczności. Podstawowe zasady jakich należy się trzymać to:
  • Najprostsze rozwiązania są najlepsze. Użytkownik opornie uczy się nowych rozwiązań, jeżeli nie jest mu to potrzebne.
  • Należy trzymać się przyzwyczajeń użytkownika odnośnie budowy i sposobu działania elementów strony. Zazwyczaj tytuł strony znajduje się w lewym górnym rogu, po prawej stronie dostępna jest np. wyszukiwarka, czy też odnośniki do profilu, koszyka.
  • Instrukcje "obsługi" powinny byc proste i najlepiej zobrazowane graficznie. Nadmiar tekstu odstrasza.
  • Odnośniki muszą mieć inny kolor (zazwyczaj niebieski) niż zwykły tekst. Użytkownik nie powinien myśleć nad tym co może kliknąć, a czego nie. Nagłówki powinny mieć odpowiednio większy rozmiar czcionki od tekstu, a całe formatowanie przypominać gazetę.
  • Nawigacja powinna informować użytkownika gdzie jest i jak cofnąć się wstecz do np. wyższych kategorii.

Przykłady

Associated Content płaci użytkownikom za pisanie dobrych artykułów - oferują usługę i zależy im na jak największej ilości klientów. By przekonać nowych użytkowników do zainteresowania się usługą przedstawiono jej ideę w trzech punktach:
usab2
Wizualizacja pokazuje użytkownikowi drogę od początku (wybrania usługi) do końca (zarobienia pieniędzy) - proste trzy kroki. Użytkownik patrząc na taką stronę od razu widzi trzy nagłówki - hasła oraz duży przycisk "zapisz się".

CouchDB to baza danych rozwijana w obrębie fundacji Apache. Na stronie znajdziemy informacje o projekcie, dokumentację i inne materiały dla programistów:
usab1
Nawigacja odbywa się za pomocę menu umieszczonego po lewej stronie. Po wybraniu określonej podstrony jej pozycja w menu zostaje podświetlona - widać gdzie jesteśmy. Także do nawigacji po zagnieżdżonych podstronach użyto nawigacji "jesteś tutaj" (breadcrumbs) poniżej nagłówka strony - Home - Documentation - Introduction. Jest to poręczne rozwiązanie ułatwiające przeskakiwanie między stronami podzielonymi na wiele kategorii i podkategorii.

W sieci

Ciekawe książki
RkBlog

Podstawy tworzenia stron www, 16 July 2008, Piotr Maliński

Comment article
RkBlog main page Search RSS Contact