RkBlog

Hardware, programming and astronomy tutorials and reviews.

Prezentacja teleskopu Dall Kirkham

Opis planetarnego teleskopu konstrukcji Dall Kirkham

Astrofotografia na bardzo wysokiej rozdzielczości stawia równie wysokie wymagania optyce, teleskopowi i warunkom atmosferycznym. Celestron SCT 14" miał problemy z termiką jak i ze względu typ konstrukcji - z fotografią na krótkich długościach fali. Rozwiązaniem problemów okazał się dedykowany teleskop konstrukcji Dall-Kirkham.

Poszukiwania teleskopu planetarnego

Fotografują planety czy Księżyc z balkonu miałem ograniczone możliwości wyboru tuby teleskopu. Newtony były zbyt długie (i zbyt ciężkie) więc dla dużych apertur pozostawały teleskopy SCT. Zacząłem od 8 potem 11 i na końcu 14 cali. SCT 11" sprawował się bardzo dobrze. Z aktywnym chłodzeniem szybko schładzał się do temperatury otoczenia - choć już w trakcie użytkowania bez aktywnego nawiewu potrafił wpadać w dryf termiczny - nie był w stanie nadążyć za zmianami temperatury otoczenia.

Gdy trafiła się okazja przesiadłem się na SCT 14". To już pokaźnych rozmiarów tuba, ale nadal do ogarnięcia. Aktywny nadmuch okazał się koniecznością, a dryf termiczny dość częsty. Nie bez powodu wielu użytkowników C14 modyfikuje je tak by mieć nadmuch na lustro główne lub inne rozwiązanie wymuszające cyrkulację powietrza w zamkniętej tubie.

Dodatkową wadą SCT jest sferochromatyzm i aberracja sferyczna występująca przy krótkich długościach fal (głównie pasmo niebieskie i ultrafiolet) przez co dość trudno o dobry efekt fotografując np. Venus w ultrafiolecie. W zależności od tuby najlepsze osiągi przypadają na pasmo światła zielonego lub nieco dalej ku czerwieni.

Teleskopy wykorzystujące lustra - RC, Newton, DK nie mają takich problemów z ultrafioletem oraz jako tuby o otwartej konstrukcji szybciej się chłodzą i efektywniej nadążają za zmianą temperatury otoczenia. Ze względu na ograniczoną przestrzeń tuby konstrukcji Newtona odpadły i pozostały RC oraz DK. Na rynku dostępne są teleskopy GSO RC w dość dobrych cenach i dobrej jakości wykonania. Mimo sporej obstrukcji nadają się do fotografowania obiektów Układu Słonecznego. Teleskopy Dall Kirkham nie są powszechnie dostępne na rynku konsumenckim. Są dedykowane astrofotografy z korektorami lub od czasu do czasu wersje planetarne o ciemnej światłosile rzędu nawet f/20-25.

Dość przypadkowo pojawiła się opcja wykonania ręcznie robionego teleskopu Dall Kirkham w niskiej jak na takie produkty cenie (wyszło prawie jak cena używanego C14) - głównie dzięki pojawieniu się promocji na blanki Schotta. I tak oto zamieniłem C14 na 14" teleskop DK.

Opis teleskopu

Teleskop posiada 14" lustro główne o ogniskowej około 1500m i wypadkowej dla teleskopu około 6400mm (f/18). Wykonane z blanku firmy Schott, które udało się tanio kupić na wyprzedaży. Lustro wtórne o średnicy 88 mm wykonane zostało z kwarcu. LG napylane było w Polsce, natomiast LW pojechało po powłoki Hilux. Ze względu na poprawki wykonywane w trakcie projektowania i konstruowania teleskopu niektóre parametry są podane w przybliżeniu – mogły ulec niewielkiej zmianie. Teleskop został wykonany przez firmę Astrofaktoria, lub jak kto woli - Pablito.

Optyka została zamontowana w lekkiej kratownicowej tubie wykonanej z aluminium i belek z włókna węglowego. Średnica około 45 cm a długość rzędu 140 cm.

Za wyciąg posłużył wyciąg do SCT firmy GSO z dorobionym prostym motofocuserem do tego dovetail typu Losmandy oraz mocowanie na szukacz z boku tuby oraz szyna montażowa na jej górze. Całość waży mniej niż C14 - nie mam w tej chwili dokładnej wagi, ale teleskop jest wyraźnie lżejszy.

Wykonanie całości od pomysłu do finalnego teleskopu zajęło ponad dwa lata.

Dall Kirkham w całej okazałości

Dall Kirkham w całej okazałości

Osadzenie lustra głównego i focuser

Osadzenie lustra głównego i focuser

Pokrywa LG

Pokrywa LG

Wyciąg

Wyciąg

Lustro główne
Lustro główne

Lustro główne

Lustro wtórne

Lustro wtórne

Zestaw do fotografii planetarnej
Zestaw do fotografii planetarnej

Zestaw do fotografii planetarnej

Zestaw obejmuje ASI178MM, korektor dyspersji atmosferycznej (ADC) ZWO i elektryczne koło filtrowe. Korektor dyspersji połączony jest z kołem poprzez adapter T2-T2 z opcją rotacji - co pozwala ustawić korektor tak by dało się odpowiednio ustawić wychylenie obu pryzmatów.

ASI178MM ma bardzo małe piksele - za małe jak na tą światłosiłę, co jest trochę paradoksalne że obecne kamery planetarne mają tak małe piksele że optymalną światłosiłę osiągają już przy około f/13 jak w przypadku tej kamery.

Złącze T2 z opcją rotacji

Złącze T2 z opcją rotacji

Przeciwwaga balansująca na dovetail

Przeciwwaga balansująca na dovetail

Na zdjęciu nie widać jeszcze 1kg przeciwwagi zamontowanej na dovetailu tuby na jej końcu - w celu przesunięcia środka ciężkości bliżej tyłu tuby i tym samym odsunięcia jej od ściany balkonu. Całość zamontowana jest na EQ6 z przedłużonym prętem przeciwwagi.

Kolimacja DK
Kolimacja DK za pomocą Takahashi Collimation Telescope

Kolimacja DK za pomocą Takahashi Collimation Telescope

Takahashi Collimation Telescope pozwala kolimować teleskopy DK czy RC o ile lustro wtórne posiada zaznaczony punkt centralny. Wstępna kolimacja za pomocą tego narzędzia (LG/LW) dała dość dobrą kolimację niemniej po zamontowaniu zestawu do astrofotografii i teście na rozostrzonym obrazie gwiazdy potrzebna była korekta kolimacji lustra głównego. Błąd był dość widoczny na obrazie z kamery. Może to być spowodowane niedokładnością kolimacji na oko z teleskopem Takahashi (nie ma łatwego sposobu podłączenia kamery do niego) lub zmianą geometrii po zainstalowaniu całego zestawu do astrofotografii (teleskop Takahashi ma tylko 2" adapter i nie mogłem go podłączyć w miejsce kamery by porównać obraz.

Zdjęcie termiczne tuby
Zdjęcie termiczne tuby

Zdjęcie termiczne tuby

Zdjęcie termiczne podłogi

Zdjęcie termiczne podłogi

Zdjęcie termiczne otoczenia
Zdjęcie termiczne otoczenia

Zdjęcie termiczne otoczenia

Otwarta tuba powinna zapewnić bezproblemowe osiągi termiczne obu luster i skutecznie przeciwdziałać dryfowi termicznemu. Kratownicowa konstrukcja ograniczy też wpływ podmuchów wiatru na tubę i poprawi stabilność. Na zdjęciach termicznych można też obserwować promieniowanie termiczne budynków wokół teleskopu.

Pierwsze zdjęcia

Poniżej kilka pierwszych zdjęć wykonanych tym teleskopem. Mimo dość niskiego położenia Saturna - teleskop jak i korektor dyspersji atmosferycznej dają radę. Kamera ASI178MM nagrywała w bin2 ze względu na zbyt dużą rozdzielczość dawaną przez małe piksele kamery. Ważnym elementem będzie także dopracowanie kolimacji - zweryfikowanie ustawień podawanych przez kolimator Takahashi.

Księżyc
Księżyc
Księżyc
Księżyc

Saturn
Saturn
Saturn
Saturn

Do zrobienia jest dokładne przetestowanie kolimacji, poszukiwania bardziej optymalnej kamery jak i odbudowanie systemu w oparciu o szybki SSD (HDD nie jest wystarczająco szybki przy fotografowaniu Księżyca na pełnej klatce kamery). Przy braku planet do testów użyty zostanie Księżyc

RkBlog

Astrofotografia planetarna, 18 November 2018,

Comment article