RkBlog

Hardware, programming and astronomy tutorials and reviews.

Teleskopy Maksutowa i Schmidta

Przegląd konstrukcji teleskopów katadioptrycznych z rodziny Maksutowa-Cassegraina i Schmidta-Cassegraina, zestawienie ich wad i zalet.

Najpopularniejsze obecnie wśród astro-amatorów katadioptryczne konstrukcje teleskopów to Schmidt-Cassegrain (SCT) i Maksutov-Cassegrain (Mak). W 1940 roku James Gilbert Baker stworzył pierwszy teleskop w układzie Schmidta-Cassegraina, a nieco później Rosjanin Dmitri Dmitrievich Maksutov zmodyfikował budowę SCT tworząc konstrukcję obecnie znaną jąko Maksutow-Cassegrain.

Konstrukcja Schmidta-Cassegraina

Teleskopy SCT dają największą uniwersalność spośród wszystkich konstrukcji. Łączą one zalety soczewek i luster niwelując zarazem ich wady. Światło wpada przez asferyczną soczewkę korekcyjną Schmidta, odbija się od sferycznego zwierciadła i trafia na małe zwierciadło zamocowane na tyle korektora, które kieruje światło poprzez otwór w głównym zwierciadle - do okularu obserwatora na końcu tuby.

Zalety SCT: Z wad można wymienić: Fotografie wykonane za pomocą SCT Celestrona można znaleźć na celestronimages.com jak i na flickr.com.

Schmidt-Newton

W tej konstrukcji, podobnie jak w Maksutow-Newtownie światło pada przez korektor Schmidta na sferyczne lustro, które to kieruje obraz na płaskie lustro wtórne zamocowane z tyłu korektora.

Zalety konstrukcji to: Wady to: Teleskopy Schmidt-Newton (SN) oferuje obecnie Meade i są one dostępne w niektórych polskich sklepach. Fotografie można znaleźć na flickr.com.
Luís Campos wykonuje fotografie m.in. za pomocą Meade SN 6" i publikuje je w serwisie flick.com (przykładowe zdjęcie). Zapytany o ten teleskop odpowiedział:
Ten teleskop (Meade SN 6") porównując do Newtona o podobnej aperturze i ogniskowej ma lepszą korekcję komy i nie ma "spajków" dyfrakcyjnych na gwiazdach. Używam także korektor komy Baader MPCC, z którym uzyskuję punktowe obrazy gwiazd w całym polu widzenia Canona 350D. Oryginalny focuser zastąpiłem znacznie lepszym focuserem moonlite (cryford).

Konstrukcja Maksutowa-Cassegraina

W odróżnieniu od cienkich korektorów stosowanych w SCT konstrukcja Maksutowa wykorzystuje grubą wklęsłą soczewkę (korektor Maksutowa), która lepiej koryguje komę i astygmatyzm niż w SCT. Poza tym konstrukcje ma podobne zalety i wady co teleskopy Schmidta-Cassegraina. Teleskopy te, popularnie nazywane Makami nadają się do obserwacji planetarno-księżycowych, jak i gwiazd podwójnych i wielokrotnych. Nie sprawdzą się za dobrze w fotografii/obserwacji obiektów głębokiego nieba takich jak mgławice. (z wyjątkami, jak np. NGC 6514 / M 20)

Z zalet tej konstrukcji warto wymienić: Z wad wymienić można: Fotografie wykonane za pomocą Maków można znaleźć na Flickr.com: mak 127, mak 180, maksutov, jak i na stronie SkyWatchera: mak 127, mak 150, mak 180.

Odmiana Gregorego i Rumaka

W prostszej odmianie Gregorego zwierciadło wtórne jest wykonane z napylonego aluminium na środku korektora Maksutowa. W odmianie Rumaka wtórne zwierciadło jest oddzielnym elementem optycznym (jak w SCT) pozwalającym optykowi lepiej dobrać jego kształt i rozmiar. Maki w odmianie Rumaka (Rutten Maksutov, SSMak) oferują bardziej płaski obraz (poprawia się kontrast i zakres użytecznych powiększeń, daje lepsze rezultaty w fotografii). [House of Optics and the off-spring of Dmitri Maksutov.]

Maki w odmianie Rumaka oferuje Intes, iOptron (iOptron Mak 152), czy Astro-Tech (Astro-Tech 6" f/12 Maksutov-Cassegrain). Na terenie Polski są one raczej trudno dostępne. Maki w odmianie Gregorego produkuje m.in. SkyWatcher (Synta), czy Orion i dostępne są w ofercie wielu polskich sklepów ze sprzętem astronomicznym.

Maksutow-Newton

W teleskopie Mak-Newton stosuje się korektor Maksutowa, przez który światło pada na sferyczne lustro na końcu tuby (tańsze niż lustra paraboidalne w Newtonach). Lustro kieruje następnie wiązkę światła na lustro wtórne zamocowane z tyłu korektora Maksutowa, które kieruje wiązkę do okularu pod kątem 90°. Teleskopy tej konstrukcji oferuje Orion, Intes, czy dostępny bez problemu w Polsce SkyWatcher Synta (190 mm OTA).

Zalety to: Wady takiej konstrukcji to: Zdjęcia wykonane za pomocą tego typu teleskopu znajdziemy na flickr.com.
Maurice De Castro wykonuje fotografie m.in. za pomocą 190 mm Mak-Newtona Oriona i publikuje je w serwisie flick.com. Zapytany o ten teleskop odpowiedział:
W porównaniu do normalnych Newtonów ten teleskop ma wiele zalet. Nie występuje w nim koma na obrzeżach i nie trzeba stosować korektora komy. Mak-Newton Oriona jest światny. Dobra iluminacja całego pola, duża światłosiła i bardzo dobra optyka. Jest cięższy, lecz daje APO-podobne osiągi.
TimJardine wykonuje fotografie m.in. za pomocą 190 mm Mak-Newtona SkyWatchera i publikuje je w serwisie flick.com jak i na stargazerslounge.com. Zapytany o ten teleskop odpowiedział:

Okazał się bardzo dobry przy astrofotografii, jest szybki [światłosilny] i daje płaski obraz nawet na dużym chipie aparatu DSLR. Jedynym problemem jest brak mikrofocusera.

Teleskopy Ritchey-Chrétien

Teleskopy konstrukcji Ritchey-Chrétien oferują bardzo dobrą jakość obrazu. Ich budowa podobna jest do teleskopów SCT, z tą różnicą iż lustro wtórne ma powierzchnię hiperboloidalną, a nie paraboidalną jak w SCT. Takie lustro znacznie lepiej koryguje komę i astygmatyzm w szerokim polu widzenia. Konstrukcja ta została wykorzystana m.in. w teleskopie Hubbla.

Tanie 6 i 8 calowe teleskopy tej konstrukcji oferuje Astro-Tech (Astro-Tech 6" f/9 Ritchey-Chrétien astrograph) oraz Orion (Orion 6" f/9 Ritchey-Chretien Astrograph Telescope).

RkBlog

29 November 2009;

Comment article